LZS Sokół Strzelno

22 Marzec, 2008

Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie

Napisany przez: dabi w: Strzelno

Autor: Brunon Ceszke

Początki zrzeszeniowego ruchu kaszubskiego w Strzelnie sięgają pierwszych lat 80 tych. Wówczas, w ramach szerokiej współpracy kulturalnej ówczesnego Klubu Rolnika z różnymi środowiskami na terenie Ziemi Puckiej, tutejsi działacze kultury nawiązali kontakty z członkami Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Oddział w Pucku.

Biorąc pod uwagę, iż regionalizm i kultywowanie tradycji, zawsze było jednym z czołowych kierunków działania miejscowej placówki, pięć osób ze Strzelna wstąpiło w szeregi puckiego Oddziału.

Strzelno, to jednak miejscowość, która ma swoje ambicje. W miarę możliwości zmierza do pewnej odrębności, która nadaje jej cechy swoistej tożsamości. Takie przesłanie towarzyszyło m.in. autorowi niniejszej pracy, który był inicjatorem powołania w Strzelnie Klubu Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (który był by jednak w strukturze Oddziału w Pucku).

Pierwsze spotkanie z mieszkańcami Strzelna na ten temat, odbyło się 7 lutego 1990 roku. Zaproszono również członka Rady Głównej ZK-P w Gdańsku Franciszka Okunia. W spotkaniu wzięło udział 16 osób. Dyskutowano nad celowością powstania klubu, Ostatecznie przyjęto, że taki ruch jest w Strzelnie potrzebny. W pierwszym 5 osobowym Zarządzie znaleźli się: B.Ceszke (prezes), Janusz Jankowski (v-ce prezes), Jadwiga Abraham (sekretarz), Leon Ellwart (skarbnik) i Gerard Renusz (członek).

Pierwszy zarząd klubu wytyczył sobie następujące cele:

  • realizacja regionalnego kalendarza rocznic i obchodów
  • upowszechnianie czytelnictwa literatury i prasy kaszubskiej
  • upowszechnianie kaszubskiego ruchu artystycznego
  • kultywowanie obrzędowości kaszubskiej
  • popularyzacja twórczości ludowej
  • działalność towarzysko-rozrywkowa o charakterze kaszubskim
  • popularyzowanie wiedzy o Kaszubach i swojej wsi
  • propagowanie idei chrześcijańskiej
  • uczestnictwo w ruchu samorządowym
  • działalność dochodowa
  • propagowanie kultury kaszubskiej wśród dzieci i młodzieży

Pierwsze ogólne zebranie członków Klubu (22.03.1990) zostało poprzedzone mszą św. kaszubską odprawioną przez ks.Bolesława Lewińskiego. Wśród zaproszonych gości był m.in. v-ce prezes ZK-P O/Puck dr Stanisław Cygiert.

Ponad jednoroczna działalność zrzeszeńców strzeleńskich, zwiększyła ich apetyty na usamodzielnienie się. Na Walnym Zebraniu 3 marca 1991 podjęto uchwałę o powołaniu Oddziału w Strzelnie. Nowym prezesem został Mirosław Mudlaff. Do roku 2000 prezesami oddziału byli ponadto: Henryk Stolarski (od 18.02.1996) i Jadwiga Abraham. Miejscowe ?Zrzeszenie? w latach 90 tych miało nieustannie tendencję wzrostową pod względem ilości członków (od kilkunastu (90) do pięćdziesięciu kilku (2000).

Można stwierdzić, iż program przyjęty na początku 1990 roku, był właściwie kierunkowskazem na całe dziesięciolecie lat 90 tych. Wśród rocznic, zrzeszeńcy obchodzili przede wszystkim takie daty jak: 10 Lutego, oraz 14 kwietnia. Pierwsza data wiąże się z kolejną rocznicą Zaślubin Polski z Morzem w Pucku (10.02.1920), druga symbolizuje kolejną rocznicę urodzin ks.Anastazego Kręckiego – wielkiego krzewiciela kultury lokalnej w okresie międzywojennym, patrona Wiejskiego Domu Kultury (ur.14.04.1888). Ponadto, członkowie ?Zrzeszenia? przywiązują uwagę do… 8 marca. Zwykle w ten dzień męska część zarządu, organizuje dla wszystkich pań okolicznościowe spotkanie.

Jeżeli chodzi o czytelnictwo literatury i prasy kaszubskiej wśród członków ?Zrzeszenia?, to wydaje się, iż w tym względzie sytuacja nie jest zbyt zadowalająca. Oficjalnie Oddział prenumeruje ?Pomeranię? – miesięcznik Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Czytany jest on raczej w wąskich kręgach. Ponadto , co niektórzy członkowie biorą do ręki książkę kaszubską, która zdobywa sobie coraz większą popularność na rynku. Jeżeli chodzi o prasę kaszubską, to od kilku lat mieszkańcy Strzelna masowo czytają ?Nordę? – dodatek do ?Dziennika Bałtyckiego.

Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie w Strzelnie, wspiera organizacyjnie, finansowo i duchowo, wszelkie przejawy amatorskiego ruchu artystycznego, który ma znamiona kaszubskiej kultury. Członkowie występują w zespołach folklorystycznych, uczestniczą w organizowaniu wyjazdów i imprez, w których biorą udział zespoły kaszubskie. Podczas przeglądów kolędniczych w Strzelnie, w latach 1994 i 1995 ?Zrzeszenie? ufundowało nagrodę dla najlepszych zespołów kultywujących tradycję i język kaszubski.

Tradycje i związane z tym obrzędy kaszubskie są bardzo bliskie temu ruchowi społecznemu. Już w grudniu 1990 roku zrzeszeńcy podjęli decyzję o corocznym obchodzie po domostwach z tradycyjnymi ?Gwiżdżami?. Każdego roku ,30 grudnia, przez wieś kroczył barwny orszak maskaradowy z tradycyjnymi postaciami jak: baba, dziad, koza, wielbłąd, niedźwiedź, małpa, bocian, koń, śmierć czy ?Nowy Rok?. Oczywiście, nie może zabraknąć grajka na harmoszce, który wprowadza pożądany nastrój wesołości i radości. W takim nastroju ?Gwiżdże? wybrały się m.in. kuligiem do Czarnego Młyna. Kolędniczy zespół obrzędowy ze Strzelna, został zaprezentowany nawet w I programie Telewizji Polskiej ?Od przedszkola do Opola? w okresie Bożego Narodzenia w 1999 roku. Natomiast 23 czerwca, zrzeszeńcy co roku angażują się w organizację wiejskiej ?Sobótki?. Podobnie rzecz się ma ze świętojańskim widowiskiem obrzędowym ?Ścinanie kani?. Zrzeszeńcy wystepują zarówno jako aktorzy, jak i uczestniczą w przygotowywanie widowiska jako imprezy. Tak było m.in. podczas jubileuszowego ?Ścinania kani? w roku 1998 , w ramach 100 letniej tradycji tego widowiska w Strzelnie. Warto nadmienić, iż jedna z członkiń Irena Myszke, począwszy od pierwszego ?ścinania? powojennego w roku 1947, tworzy plastycznie to ?drapieżne ptaszysko?.

W gronie ludzi Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego było m.in. dwoje twórców ludowych: Leon Ellwart – poeta i dramaturg, oraz Wanda Szefka – malarka i poetka ludowa. Oboje ?pożegnali się? już z tym światem. Dla obojga zorganizowano ?Wieczory wspomnień?. Zasługi pierwszego wspominano w grudniu 1995 roku, z okazji trzeciej rocznicy śmierci, natomiast W.Szefka miała swoje spotkanie za życia w roku 1998.

Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie organizuje dosyć aktywnie życie towarzysko-rozrywkowe dla swoich członków (i nie tylko). Wszystkie mają charakter regionalny. Częste są tutaj wieczorki taneczne, wieczornice kaszubskie. Odbyły się nawet ?Andrzjki? czy ?Śledzik?.Dwukrotnie zorganizowano imprezy piknikowe pn. ?Wjyldzi Łydzin? (Wielki Ogień).W roku 2000 odbył się ?Festyn Kaszubski?.Zrzeszenie włączało się do organizacji festynów wiejskich z okazji ?Babiego Lata?, z których dochód przeznaczano na cele szkolne. W roku 1998 Zrzeszenie włączyło się w organizację akcji ?Wielkiej Świątecznej Pomocy? Owsiaka, która odbyła się w Strzelnie.W celach krajoznawczo-rozrywkowych organizowane są wycieczki m.in. do Zakopanego (lata 1993 i 1997).

W ramach popularyzacji wiedzy o regionie i wsi odbywają się tutaj Turnieje Wiedzy o Regionie i Wsi, zarówno dla członków jak i dla młodzieży szkolnej.Zrzeszenie współorganizuje ?spotkania urodzinowe? ks. Kręckiego, przybliżając sylwetkę tego Człowieka mieszkańcom wsi. Najbardziej zaangażowani działacze poznają życie innych oddziałów poprzez uczestnictwo na przykład we wręczaniu sztandarów, zjazdach delegatów, sejmikach kaszubskich, czy zjazdach społeczności kaszubskich.Członkowie i ich rodziny wyjeżdżają na wycieczki krajoznawcze po Ziemi Kaszubskiej.

Ruch kaszubski był zawsze blisko związany z kościołem. W Strzelnie odzwierciedleniem tego mogą być na przykład: uczestnictwa w spotkaniach z Papieżem podczas Jego wizyt w Polsce (Gniezno 97, Sopot 99), pielgrzymki do Ziemi Świetej, Częstochowy, Świętej Lipki czy Lichenia. Wyjazdy na coroczny odpust św.Piotra i Pawła do Pucka.Członkowie biorą czynny udział w oprawie kaszubskich mszy św., są aktywni w liturgicznym życiu kościoła, każdego roku spotykają się na spotkaniach wigilijnych z udziałem miejscowych proboszczy.

Niektórzy członkowie Zrzeszenia aktywnie włączają się w lokalną działalność samorządową. M.in. Józef Białk w całym 10 leciu był sołtysem wsi, oraz radnym gminnym kadencji 1998-2002, Jadwiga Abraham była radną gminną w latach 1990-1994, podobnie jak Brunon Ceszke . Ten ostatni jest obecnie radnym powiatowym (kadencja 1998-2002). Kilku członków zasiadało w Radzie Sołeckiej.

Istotne miejsce w działaniach Zrzeszenia ma działalność dochodowa. Służą temu przede wszystkim organizowane wieczorki taneczne. Zyski przeznacza się na cele statutowe organizacji, m.in: zebrania, spotkania, konkursy o tematyce regionalnej itp. Zrzeszeńcy przeznaczają również pewne kwoty na coroczne Bale Seniora. Wsparli także tablicę pamiątkową ks.biskupa Dominika z Gnieżdżewa

Aby duch kaszubski nie zaginął w środowisku lokalnym Strzelna, zrzeszeńcy ściśle współpracują z miejscową szkołą, propagując kulturę kaszubską wśród dzieci i młodzieży. Służą temu wspomniane turnieje wiedzy, turnieje kaszubskie, włączanie się do organizacji ?Dnia Dziecka? a także innych imprez szkolnych, oczywiście podkreślając na nich rodzimą kulturę.

 

 

 

Brak komentarzy do "Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie"

Komentarze są zamknięte ;)