LZS Sokół Strzelno

23 Marzec, 2008

Ochotnicza Straż Pożarna

Napisany przez: dabi w: Strzelno

p5061955.jpgRuch przeciwpożarowy w Strzelnie datuje się od 1883 roku. Bezpośrednią przyczyną jego zaistnienia był pożar sześciu gospodarstw w roku 1882. Pierwszą obronę przed pożarami nazwano ?Pflichtfeurrwehr? (wieś była pod zaborem pruskim). Po pięciu latach zakupiono dla wsi za 120 talarów sikawkę ręczną na czterech kołach na zaprzęg dwóch koni. Umieszczono ją w wozowni późniejszego sołtysa Andrzeja Białk. Pierwszym ogniomistrzem został Jan Kopke – kowal. W roku 1901 wybudowano pierwsze pomieszczenie na sprzęt pożarniczy.

Autor: Brunon Ceszke

13 sierpnia 1933 założono oficjalnie Ochotniczą Straż Pożarnę – według statutu ogólnokrajowego. Pierwszym naczelnikiem był Artur Mischke. Straż wówczas liczyła 14 członków czynnych i 10 wspierających. W roku 1934 powiększono drewnianą remizę. Od 1935 roku straż zobowiązała się do corocznego zamawiania intencji mszalnych 4 maja do św. Floriana. W roku 1935 pierwszym prezesem został Józef Mischke. Trzy lata później wszyscy strażacy zostali wyposażeni w mundury i czapki. Jeszcze przed II wojną światową OSP Strzelno uzyskiwało wiele dyplomów i pochwał oraz nagród rzeczowych za rozwój i umacnianie bojowe.

Po nastaniu okupacji zabroniono wszelkiej działalności. Dopiero w roku 1941 Niemcy zorganizowali we wsi straż obowiązkową (mężczyźni 16-60 lat).
Powyższe informacje uzyskałem z kroniki Alberta Patocka ?Dzieje wsi i pożarnictwa w Strzelnie? wydanej w roku 1973. W ogóle należy podkreślić fakt bardzo starannie prowadzonej dokumentacji w tej organizacji. Od roku 1965 zachowane są dokumenty z corocznych zebrań sprawozdawczo-programowych.

W związku z powyższym, opracowanie Ochotniczej Straży Pożarnej dokonam w dwóch okresach: 1945-73 (na podstawie kroniki),oraz 1974-2000 (na podstawie corocznych sprawozdań).

Lata 1945-73

Po wojnie okazało się , iż dokumenty straży, takie jak: książka członkowska, książka kasowa oraz protokólarz, przechowywał pieczołowicie jej sekretarz przedwojenny Augustyn Tocke. Zakupiono motopompę. Pozostały sprzęt strażacy zebrali z terenów wojskowych we Władysławowie.

Pierwszym prezesem powojennym, wybranym 2 września 1945 roku został druh Albert Patock. Nowy zarząd zakupił 12 kompletów mundurów za występy teatralne i orkiestry dętej OSP (zespołów powstałych jeszcze przed wojną). Za pieniądze zebrane w znacznej części od społeczeństwa Strzelna, OSP kupił pierwszy samochód marki ?Phenomen?. Ów samochód zarabiał na utrzymanie straży poprzez transport na rzecz miejscowej Gminnej Spółdzielni ?SCh?. Dzięki temu straż zakupiła m.in. nowy samochód typu ?Mercedes?.

W roku 1952 powstała pierwsza sekcja żeńska. W jej skład weszły: Teodora Ellwart, Irena Dettlaff, Emilia Dettlaff, Maria Patock, Anna Dettlaff, Elżbieta Żaczek, Eleonora Szczodrowska, Maria Białk i Elżbieta Parchem.

W tymże roku podjęto również decyzję o konieczności przeprowadzania dwukrotnie w roku (w kwietniu i przed żniwami) pogadanek z młodzieżą w przedszkolu, szkole i mieszkańcami na temat bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Dalszymi zabiegami prewencyjnymi były corocznie prowadzone kontrole w obejściach gospodarskich i mieszkalnych. Dzięki dobrze zorganizowanej współpracy ze społeczeństwem w latach 1937-73 we wsi zaistniały jedynie trzy pożary.

W latach 50 tych strażacy podjęli starania o zabezpieczenie zasobów wody dla celów gaśniczych. Przy pomocy mieszkańców i PZU został on odmulony i ogrodzony.

W roku 1960 powołana została pierwsza sekcja młodzieżowa, którą stanowiło 9 młodych strażaków (do lat 18): Józef Tocki, Henryk Gruszka, Wojciecjh Tocki, Zygmunt Dettlaff, Leon Litwin, Gerard Parchem, Eugeniusz Dalkowski, Alfons Dettlaff i Jerzy Borski.

W tymże roku, w związku z zamiarem budowy nowej remizy strażackiej (która aktualnie służy strażakom), w poczet OSP zapisało się 18 członków wspierających. W ogóle straż pożarna miała w środowisku znaczący prestiż, stąd bycie w jej szeregach należało do dobrego tonu. Wśród nowych członków znaleźli się m.in. Alojzy Stencel (kierownik szkoły), Tadeusz Guz (organista) czy Zenon Szampanti (lekarz). Po dwóch latach (1962) oddano do użytku piękny budynek remizy strażackiej. Wybudowano go dzięki pomocy finansowej PZU, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Komendy Straży Pożarnej oraz ofiarnej pracy społecznej strażaków i
mieszkańców Strzelna.

Podczas otwarcia strażnicy OSP Strzelno otrzymała nowy wóz bojowy marki ?Star 25?. Otwarcie nowej remizy spowodowało, iż już 11 września tego roku Strzelno gościło uczestników ogólnopolskiej kursokonferencji oficerów strażackich, organizowanej przez Zarząd Główny OSP w Warszawie.

W roku 1965 OSP Strzelno otrzymało nagrodę 16 stolików i 68 krzeseł za konkurs ?Strażacy w czynach społecznych?. Strażacy m.in. modernizowali remizę ogradzali i w należytym stanie utrzymywali posesję oraz zbiornik przeciwpożarowy Pięć lat później za bardzo dobrą działalność kulturalno-oświatową oraz przeciwpożarową jednostka otrzymała 20 mundurów wyjściowych dla strażackiej orkiestry dętej, która w tym czasie była chlubą strażaków. Do lat 60 tych, w ramach kulturalnej rozrywki, organizowano zabawy taneczne.

Od roku 1951 na terenie powiatu przeprowadzano manewry i zawody sportowo-pożarnicze. W omawianym okresie największy sukces Strzelno uzyskało w roku 1959, zajmując III miejsce w województwie gdańskim, ponadto w 1957 roku w Celbowie oraz 1959 roku w Strzelnie, zajęli I miejsca w zawodach powiatowych.

W roku 1973 straż liczyła 33 członków zwyczajnych oraz 17 wspierających. W skład zarządu wchodzili m.in. A.Patock (prezes), Paweł Tocki (naczelnik), Jan Ellwart (sekretarz), Leon Ceszke (skarbnik) i Konrad Krasnicki (gospodarz). W latach 70 tych na komendanta gminnego Związku OSP powołano czołowego działacza strzeleńskiego druha Pawła Tocke. W 1975 roku miał on zaszczyt reprezentować województwo gdańskie na Zjeździe Głównym Związku OSP w Warszawie.

Lata 1976-2000

W roku 1978 długoletni prezes A.Patock, ze względu na sędziwy wiek (80 lat), zrezygnował ze swojej funkcji. Strażacy obrali go jednak dozgonnym prezesem honorowym. Jego miejsce zastąpił dotychczasowy v-ce prezes Jan Szankin. W roku 1981 sekretarzem został Ryszard Marzejon, a dwa lata później ze względu na chorobę P.Tocke, nowym naczelnikiem został Czesław Renusz.

Powyższe zmiany spowodowały, iż na początku 80 tych lat, nastąpił nowy duch w jednostce. Spowodowało to znaczne ożywienie organizacyjne, nastąpił klimat do aktywnego uczestnictwa. Sprzyjały temu również zbliżająca się 100 rocznica istnienia ochrony przeciwpożarowej w Strzelnie. Z tej okazji w roku 1983 dokonano generalnego remontu i modernizacji remizy strażackiej. Ponadto odbyły się też wielkie uroczystości jubileuszowe, podczas których miejscowa jednostka została uhonorowana sztandarem, ufundowanym głównie przez mieszkańców Strzelna.

OSP Strzelno odnosiło znaczne osiągnięcia we współzawodnictwie, największe to: pierwsze miejsce w województwie gdańskim w roku 1984, oraz drugie miejsce w roku 1985.

W omawianym okresie, w dobie rozwijającej się techniki, strażacy Strzelna intensywnie brali udział w różnych szkoleniach techniczno-operacyjnych. Również pod względem gotowości bojowej, jednostka oceniana była bardzo pozytywnie. Te czynniki, jak również ogólna aktywność organizacyjna, osiągnięcia sportowo-pożarnicze oraz lokalizacja środowiska spowodowały, iż w roku 1997 OSP Strzelno zostało włączone do Krajowego Systemu Ratowniczego.

Spore sukcesy , na zawodach sportowo – pożarniczychj odnosiła reaktywowana w roku 1985 sekcja młodzieżowa. Na przykład w okresie lat 1995-2000 ?młodzieżówka? do lat 18, trzykrotnie zwyciężyła w gminie Puck.. Od roku 1986, niemalże zawsze w ścisłej czołówce na gminnych i rejonowych zawodach sportowo-pożarniczych byli dorośli strażacy.

Tak jak za dawnych lat, OSP prowadziło działalność prewencyjną i propagatorską w zakresie ochrony przeciwpożarowej wśród młodzieży. Pogadanki, ?Dni Otwartej Remizy?, projekcje filmowe, konkursy i wystawy plastyczne, czy pokazy strażackie to podstawowe formy popularyzowania ochrony p.poż. dla młodego pokolenia w tutejszym środowisku. Dla chętnych organizowano drużyny młodzieżowe (do lat 15 ), które brały udział w zlotach młodzieżowych drużyn pożarniczych w Osłoninie. W szkołach organizowano turnieje wiedzy przeciwpożarowej. Największy sukces mieszkańca Strzelna, to drugie miejsce w województwie i siódme w kraju Andrzeja Bistram.

W ramach profilaktyki wśród dorosłych, organizowane są – jak już wspomniano – kontrole zabudowań gospodarskich, pogadanki na zebraniach wiejskich oraz wizualną propagandę przeciwpożarową, poprzez plakaty w miejscach publicznych.

W działalności strażackiej poczesne miejsce zajmuje wciąż kultura. W latach 70 tych miejscowa orkiestra dęta występowała pod szyldem OSP. Podobnie było w roku 1987, kiedy to wspomniany zespół brał udział w Ogólnopolskim Przeglądzie Orkiestr Dętych w Ciechanowie. m.in udział w Ogólnopolskim Przeglądzie Strażackich Orkiestr Dętych w Ciechanowie. W roku 1981, w ramach współzawodnictwa, strażacy Strzelna wspólnie z OSP Mieroszyno zorganizowali Dożynki Gminne połączone z Turniejem Wsi. Nagrodę władz gminnych przeznaczono na odmulenie zbiornika wodnego. Trzy lata później miejscowi strażacy byli współorganizatorami Dożynek Gminnych w Strzelnie. W ogóle OSP Strzelno, zawsze aktywnie włączała się do organizacji imprez kulturalnych i sportowych w środowisku. Przykładem mogą być tradycyjne ?Sobótki?, ?Ścinania Kani?, festyny wiejskie a także uroczyste … starty międzynarodowych maratonów Ziemi Puckiej (od połowy lat 90 tych). Pod koniec tychże lat, dla rodzin strażackich organizowano pikniki plenerowe. W latach 80 tych częste były zabawy taneczne, w 90 tych organizowano zazwyczaj wieczorki strażackie, nieraz w ramach ?Tygodnia Ochrony Przeciwpożarowej? na początku maja.

Jak już wspomniano, strażacy w Strzelnie prowadzą starannie swoją dokumentację z działalności. Ten przyczynek sprawił, iż w roku 1997 z okazji 100 rocznicy urodzin nieżyjącego już wówczas, honorowego prezesa i kronikarza wsi A.Patocka, otwarto Izbę Pamiątek Strażackich. Eksponowane są w niej stare dokumenty, zdjęcia archiwalne, mundury różnych okresów, trofea z ?tamtych lat?, oraz niektóre wyposażenie, które było kiedyś w użyciu. Ponadto, co jest godne podkreślenia, następcy A.Patocka, jak Ryszard Marzejon i autor niniejszej pracy, prowadzą zapiski w coraz nowszych kronikach. Opasłe są również albumy ze zdjęciami.

Warto zaznaczyć, iż mundury strażackie co roku uświetniają uroczystości religijne takie jak: warta przy Grobie Pańskim oraz Procesja Bożego Ciała.

Zgodnie z tradycją, każdego roku 4 maja, z okazji św. Floriana, brać strażacka spotyka się na mszy św., aby uczcić swoje święto. Jest ono zwykle okazją do pogawędek przyjacielskich, które podtrzymują więzi międzyludzkie, a są one u strażaków bardzo cenione. Od kilku lat, wprowadzono tutaj m.in. zwyczaj składania życzeń (poprzez wysłanie kartki) z okazji rocznicy urodzin.

Istotną rolę w działaniu każdej organizacji odgrywa jej zarząd. Stąd chciałbym nadmienić, iż w roku 1989 funkcję prezesa objął Ryszard Marzejon, a w latach 1996-2000 strażą dowodził kolejny prezes Józef Żaczek. Autor niniejszej pracy był sekretarzem w latach 1989-90 oraz 1996-2000.

Na zakończenie, chciałbym dodać, iż dwóch strażaków Strzelna: Albert Patock i Alfons Dettlaff zostało uhonorowanych najwyższymi odznaczeniami strażactwa ochotniczego ?Złotym Znakiem Związku OSP?. Ostatni z wymienionych otrzymał go z rąk prezesa Zarządu Głównego OSP Waldemara Pawlaka w roku 1998.

2 komentarzy do "Ochotnicza Straż Pożarna"

1 | Gubio :-)

07 lutego 2011 o 09:11

A gdzie zdiecia nowego forda ?

2 | jio

28 lutego 2011 o 00:27

trzeba zanieść baniolowi to bedą